Stad & Universiteit

1914-1989

Wubbo Ockels (1946-2014): Dynamische Astronaut

Wubbo Ockels heeft ooit gezegd dat hij zeven levens had. Die constatering is gestoeld op het feit dat hij gedurende zijn leven op wonderbaarlijke wijze een aantal levensbedreigende gebeurtenissen heeft doorstaan. Die hachelijke situaties zijn van grote invloed geweest op zijn mentaliteit en denkwijze.

Wubbo Ockels (1946-2014): Dynamische Astronaut

Ockels' zero-emission zeilboot werd in het Reitdiep gebouwd en aan het Hoge der Aa gedoopt. Foto: Sanne Meijer

De instelling waardoor hij op den duur als “duurzaamheidsicoon” bekend is gaan staan, hangt nauw samen met zijn studie en andere ervaringen in Groningen.

In Stad en Ommeland

Wubbo Ockels heeft zijn middelbare school diploma behaald aan de Rijks Hogere Burgerschool die toen gevestigd was in de Grote Kruisstraat in Groningen, waar hij ook zijn toekomstige vrouw ontmoette. Hij was beslist geen doorsnee leerling. De jonge Ockels was opstandig en is bovendien twee keer blijven zitten. Een toekomst als astronaut, kernfysicus en duurzaamheidsicoon leek op dat moment heel ver weg.

Zijn studententijd in Groningen was in veel opzichten merkwaardig. Zo is hij in zijn eerste jaar enthousiast lid geworden van een studentenvereniging, maar later bleek dat het verenigingsleven niet te combineren viel met zijn inmiddels sterk toegenomen ambities op natuurkundig gebied. Daarom besloot hij voor de zekerheid te kiezen, door zo snel mogelijk in het huwelijksbootje te stappen met zijn vrouw Joos en samen te gaan wonen aan de Mauritsdwarsstraat in de Oosterpoortbuurt. Het jonge echtpaar is nog gedurende Ockels’ studietijd verhuisd naar Pieterzijl, een klein plattelandsdorp op zo’n 25 kilometer van Groningen. In 1973 is hij cum laude afgestudeerd in de natuurkunde en wiskunde. Hij vond werk bij het Kernfysisch Versneller Instituut in Groningen.

7 dagen, 00 uren en 44 minuten in de ruimte

Enkele jaren later stuitte Ockels in de krant op een vacature voor bemanning van het ruimtelaboratorium Spacelab. Hij solliciteerde en vlak na zijn promotie in de kernfysica werd hij geselecteerd als één van de drie eerste Europese astronauten. Ter voorbereiding op zijn ruimtemissie moest Ockels een intensief trainingsprogramma volgen dat onder andere in Duitsland en in de Verenigde Staten plaatsvond. Derhalve is hij meerdere keren verhuisd en heeft hij zelfs een eigen huis laten bouwen in Alabama. Tegelijkertijd werd bij hem de diagnose Leptospirose gesteld, waardoor hij niet langer kon deelnemen aan de oorspronkelijke ruimtemissie waarvoor hij was opgeleid.

De droom die door Ockels’ ziekte aanvankelijk niet meer te verwezenlijken leek te zijn, kwam uiteindelijk toch uit. In 1985 maakte hij als ‘payload specialist’ onderdeel uit van de bemanning van de spaceshuttle Challenger. Tijdens zijn ruimtereis heeft Ockels meer dan 70 experimenten uitgevoerd en is hij 112 keer rond de aarde gevlogen. Hij zette na zeven dagen weer voet op aarde. De Challenger is bij de daaropvolgende missie noodlottig geëxplodeerd.

<p>Wubbo Ockels.&nbsp;Bron: Wikimedia Commons</p>

Wubbo Ockels. Bron: Wikimedia Commons

Duurzaamheid

Na zijn terugkomst is Ockels’ eerst naar Maastricht en later naar Aerdenhout verhuisd terwijl hij hoofdzakelijk werkzaam was bij het European Space Research and Technology Centre in Noordwijk. Ockels’ focus verschoof in deze periode steeds meer naar duurzaamheid en het behoud van onze planeet. In 1992 accepteerde hij de functie van deeltijd-hoogleraar aan de TU in Delft. In die hoedanigheid heeft hij ook een zeer actieve bijdrage geleverd aan de totstandkoming van de eerste Nuna zonnewagen die in 2001 de World Solar Challenge heeft gewonnen.

De Ecolution: Gronings ‘zero-emission’ zeilschip

In 2007 verklaarde Ockels dat hij samen met zijn vrouw de wereld rond zou willen varen met een duurzaam schip. Om zijn ambities te verwerkelijken heeft Ockels in samenwerking met de scheepsbouwer No Limits aan het Reitdiep in Groningen een state-of-the-art zeilschip gefabriceerd. Op vrijdag 13 augustus 2010 heeft hij, bij de Hoge der Aa in Groningen, het schip Ecolution gedoopt. Naar eigen zeggen heeft hij Groningen als thuishaven van de Ecolution gekozen omdat hij hield van de noordelijke eerlijkheid en degelijkheid.

In 2008 werd bij hem een vorm van nierkanker geconstateerd. Hij overleed uiteindelijk op 68-jarige leeftijd in 2013 te Amsterdam. Zijn schip bevaart echter nog steeds de wereldzeeën. Het schip wordt met name gebruikt door duurzaamheidsinitiatieven die met behulp van de Ecolution aandacht vragen voor het milieu. Je kunt de 25-meter lange tweemaster nog regelmatig spotten in de haven van Lauwersoog.