1815-1914

Kunstkadaver biedt uitkomst

In 1844 koopt de Groningse hoogleraar Sebastian een kunstkadaver van papier-maché voor de universiteit. Het onderwijs in de geneeskunde komt daarmee in een stroomversnelling. Voordien leren studenten het vak van geneeskunde vooral uit boeken. Pas in de 17e eeuw ontdekken Italiaanse anatomen dat het materiaal was kan worden gebruikt om driedimensionale onderwijsmodellen te maken. In de 19e eeuw wordt de toepassing van papier-maché, een nieuwe vinding, een wereldwijd succes.

Als in 1614 de Groningse universiteit wordt opgericht, is geneeskunde een van de vakken die je kunt studeren. Anatomische kennis wordt in die tijd overgedragen via tekeningen en boeken. Italiaanse anatomen ontdekken in de 17e eeuw dat was zich erg goed leent voor het maken van driedimensionale onderwijsmodellen. Dit betekent een grote vooruitgang voor het onderwijs. De modellen van was worden intensief gebruikt, omdat er doorgaans gebrek aan kadavers is. Maar was heeft ook nadelen. Bij veelvuldig gebruik en door warmte gaat het vervormen.

Een nieuwe uitvinding komt in 1822 op de markt: papier-maché. De Fransman Auzoux start een fabriek waarin onderwijsmodellen van dit nieuwe materiaal worden vervaardigd. Evenals was kan het goed worden gemodelleerd, maar is veel steviger. In Groningen leest Prof. Sebastian in de krant over het succes van deze nieuwe modellen. Hij haalt het bestuur van de universiteit over zo'n kunstkadaver aan te schaffen om te gebruiken bij zijn colleges ontleed- en heelkunde. Sebastian:

"In couranten en journalen heeft men de drie laatste jaren met veel ophef gesproken over de kunstlijken van de Heer Auzoux."

Het bestuur stelt Fl. 1700,-- beschikbaar om een kunstkadaver aan te kopen en in 1844 wordt het levensgrote model van een man afgeleverd in Groningen. 

Demonstraties

Het kunstkadaver is nog maar nauwelijks aangekomen, of de belangstelling is al groot. Niet alleen bij studenten, maar ook bij mensen van buiten de universiteit. Sebastian organiseert speciaal voor hen openbare lessen anatomie met een demonstratie van het kunstkadaver. De Groninger Studenten Almanak van 1845 vermeldt: 

20 Junij van 4 tot 5 uren zal de heer Prosector Jonxis voor de Deelgenooten expliceren het kunst-cadaver, hetwelk dezer dagen uit de werkplaats van den heer Auzoux te Parijs, bij het ontleedkundig kabinet der Hoogeschool is ontvangen.

Museum

Hoewel de modellen van Auzoux een wereldwijd succes zijn, raken ze in de 20e eeuw uit de mode. Ze worden dan alleen nog maar gebruikt op scholen en EHBO-cursussen. Moderne technieken hebben de 19e eeuwse modellen ingehaald. Bovendien voldoen eigentijdse geavanceerde lesmethoden beter voor de steeds grotere studentenaantallen. Zo wordt in 1950 het papier-maché kunstkadaver van Auzoux overgebracht naar het Universiteitsmuseum, waar het sindsdien tentoongesteld wordt.