1648-heden

Geschiedenis van het Universitair Medisch Centrum Groningen

In twee eeuwen van 8 tot 31.000 patienten, oftewel van Nosocomium tot Universitair Medisch Centrum Groningen.

Geschiedenis van het Universitair Medisch Centrum Groningen
Algemeen Provinciaal Stads en Academisch ziekenhuis, zaal in de afdeling keel-, neus- en oorziekten, 1935. - Ansicht: B. Brouwer, www.beeldbankgroningen.nl (1986-04333)

De huidige academische ziekenhuizen zijn gemeenschappen op zich. Neem het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), het grootste ziekenhuis van de vier noordelijke provincies. Er werken meer dan 9.000 mensen en er studeren 3.400 studenten. In de ziekenhuisgangen valt kunst te bewonderen, je kunt er winkelen in de boekwinkel en supermarkt en uitrusten in het grand café. Had Evert Thomassen á Thuessink zich dat zo’n twee eeuwen geleden kunnen voorstellen toen hij het initiatief nam een nosocomium (academisch ziekenhuis) voor acht patienten in te richten voor aanschouwelijk onderwijs?

Acht bedden

Tot de 19e eeuw staat het onderwijs voor medische studenten in de kinderschoenen. Het is meer theoretisch dan praktisch gericht. De medische faculteit in Groningen klaagt over het ontbreken van chirurgische instrumenten en anatomische preparaten. Professor Evert Thomassen á Thuessink doet in 1797 een voorstel aan het universiteitsbestuur om een nosocomium (academisch ziekenhuis) in te richten voor klinisch onderwijs. Met succes, want nog datzelfde jaar kan het leegstaande Groene Weeshuis worden betrokken. Het bestaat uit twee zaaltjes, één voor vrouwen en één voor mannen, met totaal acht bedden.

In 1803 komt het West-Indisch Huis aan de Munnekeholm vrij, de plek van het huidige hoofdpostkantoor, en het nosocomium verhuist daarnaartoe. Het is een vooruitgang, al kunnen de wensen van de medische faculteit door geldgebrek niet worden vervuld. 

Tyfusepidemie

Professor Johannes Mulder slaagt erin een uitbreiding te realiseren, maar als in 1817 een tyfusepidemie uitbreekt, is er geen ziekenopvang genoeg in Groningen. Om adequate verzorging te bieden wordt op korte termijn een stadsziekenhuis geopend bij de Steentilpoortenwal. 

Het bestaan van alle medische faculteiten komt in 1849 op de tocht te staan. Dan lanceert de landelijke overheid het plan om ze op te heffen en een klinische school in het midden van het land te vestigen. Daarbij zou de overheid de Groningse universiteit willen sluiten. Om dit plan voor te zijn wordt het academisch ziekenhuis aan de Munnekeholm gereorganiseerd. Het rijk, de provincie en de gemeente worden partners in de exploitatie van het ziekenhuis, waarin ook het stadsziekenhuis wordt opgenomen. Vanaf 1851 gaat het Algemeen Provinciaal, Stads- en Academisch Ziekenhuis heten. Het ziekenhuis kan echter al snel niet meer aan de eisen van de tijd voldoen.

Nieuw ziekenhuis

Na jarenlang lobbyen door met name Professor Carel Koch wordt een nieuw academisch ziekenhuis in 1903 geopend op de huidige locatie tussen de Petrus Campersingel en de Oostersingel. 

Het ziekenhuis wordt voortdurend gemoderniseerd en uitgebreid. In 1997 resulteert dit in de opening van het vernieuwde Academisch Ziekenhuis Groningen. Acht jaar later fuseren RUG en AZG en heten voortaan Universitair Medisch Centrum Groningen.