75 jaar vrijheid

1940 tot 1945

Jan Sportel, onderwijzer, amateurfilmer, verzetsman

Jan Sportel (1911-1944) was een veelzijdig man. Hij was onderwijzer aan de Scheepstraschool in Groningen, speelde tennis, kon drummen en was bevoegd apothekersassistent. Zijn grote passie was echter filmen. De films van Sportel laten een onbezorgde tijd zien. Niets verwijst naar de grimmige realiteit van de oorlog. Sportel schoot de laatste beelden tijdens het bezoek van Sinterklaas aan de Scheepstraschool in de winter van 1942. Na die periode kwam hij via collega-onderwijzer en Knokploeg-leider Jelte Zuiderhoek in het verzet. Sportels vader had wapens uit de Eerste Wereldoorlog in zijn bezit. Jan Sportel leverde ze aan het verzet. 

Door verraad werd Sportel op 13 november 1944 gearresteerd. Een dag later pleegde hij in het Huis van Bewaring zelfmoord, om te voorkomen dat hij tijdens de hardhandige verhoren op het Scholtenhuis zou doorslaan. De zelfmoord is lang taboe geweest in de familie. 

De films van Sportel zijn bewaard gebleven en zijn nu in handen van het GAVA.