Levend erfgoed

1648-heden

Herkomst van pleverkouken blift aaid n mysterie

Vanolds heer worden der in Oostgrunnen en t aanpoalende Drenthe bie begravvenizzen bie de kovvietoavel pleverkouken eten. n Vörm van folklore dat schaandegenogt in diz' tied verdrongen wordt deur cake en Grunneger kouke. Rond dit fenomeen dat in t standoard nederlaands Eierkoeken nuimd wordt kommen der regelmoateg vroagen over, woar komt din aiglieks de benoam pleverkouk vandoan. n Ainvoldege vroage, doar aiglieks tot op heden gain aindudeg antwoord op te geven is. 

Herkomst van pleverkouken blift aaid n mysterie
Pleverkouken of eierkoeken. - Foto: Pudding4brains via Wikimedia Commons

Der wordt regelmoateg zegd dat t woord plever zien ofkomst in Winschoot het en dat t uut de jeudse houke komt. In t woordenboukje van het Nederlands Jiddisch van H. Beem staait te lezen : "Plevekoek, soort eierkoek; oudere vorm: paleviekoek.... wieders is der n recept te vinden in 'Joods kookboek' van Elisabeth Wolf Cohen & Martha Cazemier, doar is der kwa receptuur sproake van kouken mit de benoamen Plava. t Blift van zulf roaden noar d'herkomst, mor noa verloop van tied is der in n leventege toal toch al gaauw sproake van n verschoeven en bastern in uutsproak. Van plava  uut t Sefardisch noar palevie noar plever is din ducht mie n aanemelke these hierbie.

Portugese joden

Ter aanvullen nog wat aander noaslag over d’herkomst van t woord pleverkoek Gronings 'eierkoek'; wellicht van ‘palaveren’ (palabra) , dat afkomstig is uit Portugal? Veel Portugese Joden zijn uitgeweken naar de Nederlanden. In het Gronings dialect wordt een eierkoek pleverkoek genoemd. Het is volstrekt onduidelijk waar dat woord vandaan komt. Prof Wout van Bekkum (hoogleraar Semitische talen aan de RUG) suggereert dat het woord plever afkomstig zou kunnen zijn van het woord palaveren. Na afloop van een begrafenis werd met name in de provincie Groningen een eierkoek geserveerd en werden brede palavers gevoerd. Met name de stad Groningen en Winschoten hadden grote Joodse gemeenschappen, zodat invloed van Portugese Joden verondersteld mag worden.