1815-1914

De 'Stijl van Groningen': welvaart in het begin van de twintigste eeuw

Voor iedereen een passend pak! De confectie-industrie maakte het mogelijk. Na 1900 ontwikkelde zich deze industrietak in Groningen zo snel, dat men op den duur sprak van de Stijl van Groningen. De pakken in gestandaardiseerde maten toonden aan, dat door de industriële revolutie de materiele welvaart binnen ieders handbereik kon komen. Ook in andere industriesectoren ontwikkelde zich een typisch Groningse stijl. 

Zo begonnen de Groninger werven de coasters te bouwen. Dit zeer efficiënte schip, waarmee de kapitein met zijn gezin van zeehavens tot ver in het land liggende havens kon varen, was jarenlang het paradepaardje van de Groninger scheepvaartindustrie.

De mobiliteit nam door de motorisering van het verkeer snel toe. En voor wie de bus en tram te duur was, was er altijd nog de Fongers-fiets. De ruimte van de Groningers kreeg nieuwe dimensies.

Sport

Auto, bus en telefoon veroverden Groningen en de wereld. De vrije tijds die arbeiders kregen na invoering van de achturige werkdag, besteedden zij onder andere aan sport. Overal ontstonden voetbalclubs, turnverenigingen, zwemclubs en atletiekverenigingen. De boerenelite legden zijn eigen tennisbanen aan, soms achter de boerderij.

Cultuur

Ook andere nieuwe vormen van vrijetijdsbesteding veroverden Groningen: toneel- en zangverenigingen, bioscopen, bonte cabaretshows en al in de jaren ’30 hoorde men soms een schuchtere jazztoon door de open deur van een etablissement.

Crisis

Toch was het niet alles goud dat blinkt. Toen in 1929 de Amerikaanse beurs ineenstortte, waren de gevolgen ook in Groningen voelbaar. Werkverschaffingsprojecten moesten de nood onder werkloze gezinnen lenigen. Iets van die somber wordende levenslust is ook terug te vinden bij de bekende Groningse kunststroming: De Ploeg. Hun aanvankelijk frisse en levenslustige expressionistische kunst van vlak na de Eerste Wereldoorlog verloor in de loop van de tijd aan zeggingskracht.  

Oorlog

De sombere crisisjaren werden gevolgd door de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel het dagelijks leven gewoon voortging, speelde zich voor de ogen van de Groningers menig drama af. De bezetter had het gemunt op verschillende bevolkingsgroepen, waaronder de joden die van oudsher leefden en werkten in de Folkingestraat. Wie niet kon onderduiken, ging een gewisse dood tegemoet in de concentratiekampen. De Folkingestraat in de stad, ooit het rijk van de joodse medeburgers, werd stil en verlaten.  

Verleden van Groningen

In de zevende en voorlaatste aflevering van de in 2008 door RTV Noord uitgezonden serie 'Verleden van Groningen', neemt presentator Roel Dijkhuis de kijker mee naar de vorige eeuwwisseling: de bloeitijd van Groningen. 

Het verleden van Groningen, aflevering 7