Nieuwsbericht

21 juni 2016

Verschanst in het Westerkwartier

In 2015 vond in en om Noordhorn een grootschalige evenement plaats dat de Slag bij Noordhorn uit 1581 herdacht. De Stichting Schansenkrijg Westerkwartier en talloze acteurs, vrijwilligers en ambachtslieden verzorgden een re-enactment van de strijd tussen de Spaanse troepen en de Oranjegezinde 'Staatsen', die op die 30e september 1581 jammerlijk het onderspit dolven. Het project leidde verder nog tot een permanente tentoonstelling, een fietsroute, een stripverhaal en diverse documentaires.

De Slag bij Heiligerlee in 1568 is een van de bekendste veldslagen die zich op Gronings grondgebied hebben afgespeeld. Met deze Slag wordt ook wel het begin van de Tachtigjarige Oorlog aangeduid, maar eigenlijk is ze voor het verloop van de strijd in het Noorden van weinig belang is geweest. Van strategisch veel groter belang waren de Slag bij Noordhorn en aansluitend het Beleg van Niezijl; gebeurtenissen die doorslaggevend zijn geweest voor de bevrijding van Groningen en de Ommelanden van de Spaanse overheersing.

Verfilmd

Documentairemaakster Liefke Knol maakte een educatieve film die een aantal personages volgt tijdens de Slag bij Noordhorn.

Fietsroutes

Langs locaties van schansen uit de Tachtigjarige Oorlog en diverse molens in het Westerkwartier zijn twee fietsroutes samengesteld. Een rit voert langs Noordhorn, Niezijl, Aduarderzijl en diverse andere plaatsen en meet ruim 46 kilometer. De tweede route is iets korter en slaat Niezijl over. Beide routes zijn te vinden op route.nl. Een PDF-bestand van de route is ook direct te downloaden via de link in de rechter zijbalk.

Tentoonstelling

In de molen Fortuna in Noordhorn is een permanente tentoonstelling ingericht over de Slag bij Noordhorn. De expositie ‘Verschanst in Noordhorn’ neemt u mee terug naar de Tachtigjarige Oorlog, waarbij de ‘staatsgezinde’ opstandelingen tegenover de vertegenwoordigers van de Spaanse koning stonden. Tussen 1581 en 1591 lag een voorloper van de huidige molen binnen een militaire schans, een verdedigingswerk van aarden wallen.

Op de onderste verdiepingen zijn grote panelen met tekst en illustraties te zien en een vitrine met bodemvondsten uit de tijd van de Schansenkrijg. Op een commandotafel kunnen kinderen de 'slag' naspelen met LEGO-figuren. De geschiedenis van de molen en zijn molenaars is op de begane grond verbeeld. Ook allerlei attributen, die te maken hebben met het werk van de molenaars, zijn in deze ruimten uitgestald.

Stripverhaal

Illustrator Meinte Strikwerda (1964) maakte met Verschanst in de tijd een stripverhaal over een meisje dat op mysterieuze wijze terugreist in de tijd en in de Slag om Noordhorn terechtkomt.

Documentaires

Over de voorbereidingen van de inwoners van Noordhorn en de talloze vrijwilligers, is ook een aantal documentaires gemaakt. Zo vond er in maart een detectordag plaats, waarbij leden van de Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie met metaaldetectoren het voormalige slagveld uitkamden in de hoop op interessante bodemvondsten. Verder stond de jaarmarkt van Noordhorn in mei 2015 ook al in het teken van de naderende Slag en vonden er verschillende kostuumworkshops plaats om ervoor te zorgen dat alle figuranten in de juiste kleding rondliepen.

De hagenpreek, voorafgaand aan de Slag bij Noordhorn. Re-enactment uit 2015. - Foto: Rieks Oijnhausen, Stichting Schansenkrijg Westerkwartier
De hagenpreek, voorafgaand aan de Slag bij Noordhorn. Re-enactment uit 2015. - Foto: Rieks Oijnhausen, Stichting Schansenkrijg Westerkwartier