Nieuwsbericht

24 december 2014

Delfzijl 1945: wie weet meer?

In 2015 is het 70 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. Voor een documentaire/filmproductie is filmmaker Liefke Knol op zoek naar mensen die meer weten van een schip met gevangenen dat voor de bevrijding aankwam in Delfzijl, of die zich iets herinneren van de oude boerderijen in de Johannes Kerkhovenpolder.

Terug uit gevangenschap

Op 16 april 1945, twee weken vóór de bevrijding van Delfzijl, komt in de haven een schip uit Emden aan. Het schip, een rijnaak, is volgeladen met Nederlandse gevangenen uit een ontruimd strafkamp in Wilhelmshaven. De Duitse legercommandant in Delfzijl zit in zijn maag met dit onverwachte transport. Hij voelt de hete adem van de geallieerden in zijn nek en heeft weinig zin onder die dreiging ook nog de zorg voor een groep gevangenen op zich te nemen. De commandant besluit het schip weer terug te sturen naar Emden.

Maar zover komt het niet. Dankzij bemiddeling van de Delfzijlster burgemeester Welleman mogen de mannen toch blijven. In konvooi trekken ze door de straten van Delfzijl, gadegeslagen door bewoners die diep onder de indruk zijn van wat ze zien: een armzalige groep sterk vermagerde en vervuilde mannen. De Delfzijlster bevolking doet wat ze kan om te helpen: met eten, kleding en dekens. Voor de gevangenen is het alsof ze van de hel in de hemel gekomen zijn.

We zijn op zoek naar getuigen van deze gebeurtenissen. Wie heeft de aankomst van deze gevangenen gezien? Wie heeft gezien dat de mannen door Delfzijl trokken, onderweg naar een tijdelijk opvangkamp bij Farmsum? Wie heeft er misschien hulpgoederen gebracht naar dit kamp of heeft andere relevante informatie over deze gebeurtenis?

De Johannes Kerkhovenpolder - foto: www.johanneskerkhovenpolder.eu
De Johannes Kerkhovenpolder - foto: www.johanneskerkhovenpolder.eu

Wederopbouw in de Johannes Kerkhovenpolder

Rond Delfzijl wordt in de dagen van de bevrijding heftig gevochten. De Duitsers proberen uit alle macht de controle over de haven te behouden. De Canadese en Duitse troepen leveren een zware strijd , waarbij in het dorp Woldendorp meer dan 100 gebouwen zwaar beschadigd raken. Er vielen 24 doden. In de nabijgelegen Johannes Kerkhovenpolder schieten de Duitsers vier boerderijen plat om zo een onbelemmerd zicht- en schootsveld te krijgen. 

Ter vervanging van deze vier boerderijen wordt na de oorlog de modelboerderij Johannes Kerkhovenpolder gebouwd. In het ontwerp voor dit statige gebouw zijn tal van ideeën over de moderne landbouw verwerkt. In 2007 wordt de modelboerderij een rijksmonument: één van de 100 monumenten van ‘Herrezen Nederland’. Volgens het ministerie is de modelboerderij een: ‘symbool voor de veerkracht en ondernemingslust van de naoorlogse periode van ons land in het algemeen en voor Groningen in het bijzonder’.

We zijn op zoek naar bewoners van de oude boerderijen in de Johannes Kerkhovenpolder en naar ooggetuigen van de gebeurtenissen in en rondom Woldendorp tijdens de bevrijding. Ook zoeken we verhalen over de wederopbouw in de polder. Wie herinnert zich de bouw en het in bedrijf nemen van de nieuwe modelboerderij of heeft andere relevante informatie?

Contact

Kunt u helpen met de antwoorden op bovenstaande vragen? Aarzel dan niet en neem contact op met de Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen via e-mail: info@ovcg.nl of via 050 599 2027.