Verhalen uit de regio

1989-heden

'Veenkoloniën verdienen een volwaardig symfonieorkest'

'De Veenkoloniën verdienen een volwaardig symfonieorkest.' Dat zegt Lubertus Leutscher, huidig dirigent en oprichter van het Veenkoloniaal Symfonieorkest (VKSO). In 2010 nam hij definitief het initiatief, met instemming van Ab Meijerman, de toenmalige burgemeester van Veendam. In betrekkelijk korte tijd groeide het VKSO uit tot een volwaardig orkest.

'Veenkoloniën verdienen een volwaardig symfonieorkest'

Het Veenkoloniaal Symfonieorkest aan het werk. – Foto: Henk Drenth

'Ik vond het destijds een heel mooi initiatief, maar ik had zo mijn twijfels. Zou dit wel lukken? En dan vooral financieel,' zegt de voormalige burgemeester van de Parkstad. 'Maar na enkele ontmoetingen, waarin Leutscher ons wist te overtuigen, kon de gemeente Veendam in geldelijke zin zorgen voor een goede en gezonde basis.' Lubertus Leutscher, die in die tijd al vrij veel dirigeerde, wilde dit graag ook in zijn geboortestreek gaan doen. 'Ik had de drive om met name met klassieke muziek de cultuur in de Veenkoloniën te versterken. Ik was ervan overtuigd dat dit met een volwaardig orkest moest kunnen.'

Première

De dirigent, woonachtig in Zuidwending, begon in eerste instantie met een bezetting van 35 tot 40 musici. 'Deze mensen, uit voornamelijk Groningen en Drenthe, die tevens elders speelden, kende ik al. Ze waren enthousiast toen ze hoorden van een mogelijk nieuw orkest.' Een jaar later, in 2011, kon een eerste optreden worden georganiseerd. De première vond plaats in de Grote Kerk te Wildervank. De uitvoering werd een doorslaand succes.

Het huidige VKSO bestaat bij een voltallige bezetting uit zo’n vijfenzeventig musici. Zestig procent van hen heeft beroepsmatig met muziek te maken, als docent en als bijvoorbeeld lid van een professioneel orkest. Ook enkele gepensioneerden maken deel uit van het VKSO, maar ook de ‘amateurs’ hebben een gedegen muzikale kennis en instrumentele vaardigheid.

Hogere segment

Inmiddels is Ab Meijerman alweer vijf jaar voorzitter van het VKSO. 'Ik heb iets met cultuur. Met name met theater en muziek,' zo vertelt de vroegere burgemeester, die tevens als bestuurder bij de bekende theaterformatie Peergroep betrokken was. 'Ik heb met Leutscher een goede band en samen met de overige bestuursleden zetten we de lijnen uit.'

Om lid te kunnen worden van het VKSO moeten nieuwkomers aan bepaalde voorwaarden voldoen. Uitgezonderd personen die opgeleid zijn aan conservatoria, moet iedereen auditie doen. Volgens Leutscher, die zelf trompet en orkestdirectie studeerde, zijn nieuwe jonge leden die voor het eerst volwaardig meespelen, minimaal rond de twintig jaar. 'Ze hebben dan meestal tussen de tien en vijftien jaar les gehad. Je moet echt wel wat kunnen. Op meerdere momenten in het jaar organiseren we meespeeldagen. Aankomende leden nemen dan plaats naast vaste musici en kunnen ervaring opdoen. Ook kunnen ze op die manier hun eigen niveau toetsen.' Leden die gekwalificeerde plaatsen innemen als eerste viool of hoorn moeten over een soort leiderschap beschikken en educatieve vaardigheden in zich hebben. Wat het niveau betreft rekenen Leutscher en Meijerman het VKSO tot het hogere segment als het gaat om semi-professionele orkesten.

Duur en niet duur

Het lidmaatschap van Het Orkest van de Veenkoloniën is niet duur. Amateurs betalen honderd euro per jaar, studenten vijfenzeventig euro. Professionele musici zijn vrijgesteld van contributie. De faciliteiten voor de orkestleden zijn goed. Bij iedere repetitie en concert worden koffie, thee en belegde broodjes aangeboden. Een lunch, warme maaltijd of een drankje na afloop komt ook regelmatig voor. De aanschaf van een instrument is wel kostbaar. De slagwerkers uitgezonderd heeft elk lid zijn of haar eigen viool, hoorn, klarinet of hobo. 'Dat loopt soms in de tienduizenden euro’s,' zegt Meijerman. 'Zelfs de harp en de grote contrabassen zijn privébezit. Dat soort instrumenten is zeker niet goedkoop. Ze gaan echter generaties lang mee.'

Het VKSO beschikt over een eigen productieteam, dat wordt bemenst door vrijwilligers. Ze zorgen voor het vervoer van alle benodigdheden en de opstellingen op de podia. Bij een complete bezetting heeft het VKSO een ruimte nodig van 12 bij 12 meter. Naast uitvoeringen met volledig orkest wordt door sommige leden ook kamermuziek gepresenteerd. Piano met bijvoorbeeld enkele strijkers of harp met zang. Ook is er een opleidingsorkest en het VKSO-koor, dat bestaat uit vijfentwintig kernzangers en -zangeressen.

Financiering

Het VKSO heeft diverse bronnen van inkomsten. De contributiegelden van de leden, maar vooral subsidies. Naast projectsubsidies krijgt het orkest van de provincie Drenthe een vaste jaarlijkse bijdrage en zijn er inkomsten als er concerten worden gegeven. Het VKSO heeft verder diverse sponsoren en er komt geld van de Drentse gemeenten Borger-Odoorn en Aa en Hunze. Meijerman: 'Helaas doen in dit kader de veenkoloniale gemeenten in de provincie Groningen niet mee'.

Voetbalopera

Het VKSO speelt een belangrijke rol in de voetbalopera Veendammer Wind die in de zomer van 2019 wordt uitgevoerd in het stadion van de vroegere BV Veendam. Een groot deel van het orkest en het complete koor zullen de acterende zangers en zangeressen begeleiden. De eerste contouren van een stadion in het stadion – het publiek zit heel dicht op het spektakel - zijn nu al zichtbaar. 'Dit wordt iets fantastisch,' zegt Leutscher, die als dirigent als spil in het spel mag worden gezien. Er komen twee try-outs en vijf optredens. Leutscher en Meijerman hopen alle keren op een vol huis. Overigens worden voor de opera nog mannelijke koorleden gezocht.

 

<p>Het Veenkoloniaal Symfonieorkest aan het werk. &ndash; Foto: Henk Drenth</p>

Het Veenkoloniaal Symfonieorkest aan het werk. – Foto: Henk Drenth