75 jaar vrijheid

1940 tot 1945

Tijdelijke oorlogsgraven voor Canadese gesneuvelden

De Wirdumer begraafplaats was bedoeld als tijdelijk omdat later alle omgekomen militairen naar een centrale begraafplaats (ereveld) zouden worden overgebracht. De Canadezen hadden behoorlijk specifieke wensen over het uiterlijk en de indeling van de begraafplaats. Er werden in totaal 44 gesneuvelde Canadese militairen begraven, die allemaal tijdens de laatste oorlogsdagen omkwamen. De eerste soldaat die er begraven werd was de 28-jarige Canadese korporaal Alfred Rawnsley Edwards van het Royal Canadian Signal Corps. Hij sneuvelde in de ochtend van 25 april in Wirdum nabij de Eekwerderweg. 

Verder zijn er verhalen bekend van een ingekwartierde soldaat die vanuit Loppersum elke dag naar het graf van zijn tweelingbroer ging. En van een soldaat die in volle vaart aan kwam rijden, in een pas gedolven graf sprong, de lijkenzak opende, het lichaam kuste en daarna weer in volle vaart verder reed. Hijzelf kwam in Appingedam om het leven.

De werkzaamheden in verband met het begraven werden uitgevoerd door gevangen genomen NSB'ers, op last van de Canadese autoriteiten. De bevolking van Wirdum 'adopteerde' het grafveld hierna en zamelde geld in voor de verfraaiing. Er kwamen bloemen op de graven, die in de herfst weer werden vervangen door andere. 

In februari of maart 1946 kwam de gravendienst onaangekondigd de graven ontruimen. Planten, stenen etc. werden door elkaar in de graven gedeponeerd. Voor de mensen die dit werk deden was dit gewoon routinewerk, maar de Wirdumers hadden graag nog wat langer voor de graven willen zorgen. Toch hebben ze, door op deze wijze de doden te eren, hun grote dank aan de bevrijders kenbaar kunnen maken.

Tijdelijke oorlogsgraven voor Canadese gesneuvelden