1648-1914

Schedels van de Bende Zwartjesgoed

In de collectie van het Universiteitsmuseum Groningen bevindt zich een aantal schedels, die ooit door Petrus Camper (1722-1789) en Pieter de Riemer (1769-1831) zijn verzameld. Deze schedels zijn afkomstig van misdadigers die na hun dood ter beschikking van de wetenschap zijn gesteld, zoals dat in die tijd de gewoonte was.

Schedels van de Bende Zwartjesgoed
Drie van de leden van de Bende Zwartjesgoed.

Pieter de Riemer werkte als hoogleraar in Den Haag, toen hij in 1806 de lijken van drie criminelen op zijn ontleedtafel kreeg. Deze misdadigers waren, dat was bekend, lid geweest van de Bende Zwartjesgoed. De Riemer, geinspireerd door de hersenschedelleer van Franz Joseph Gall, was vooral geïnteresseerd in de vorm van de schedels van deze misdadigers om te zien of er verband bestond tussen de schedelvorm en de eigenschappen van de persoon.

Portretten

Bij toeval zijn kortgeleden getekende portretten van deze misdadigers en de bijbehorende achtergrondverhalen in archieven opgedoken. Zo is het spoor terug te volgen van de schedels afkomstig van criminelen van de beruchte Bende Zwartjesgoed, die via de collectie van De Riemer in het Universiteitsmuseum Groningen terecht zijn gekomen.