De canon van Groningen

1300-1648

Groninger Boegbeeld 9: Abel Tasman

Ontdekkingsreiziger

Groninger Boegbeeld 9: Abel Tasman
Abel Tasman, detail plaquette op de Nederlands-Hervormde kerk te Grootegast, 1972, foto M.A. Douma, RHC Groninger Archieven (818-6454)

Het enige dat Abel Tasman (1603-1659) aan de provincie Groningen bindt, is dat hij in Lutjegast is geboren en dat hij na zijn overlijden in Batavia de armen van dat dorp de somma van vijfentwintig gulden heeft nagelaten.

Tasman is het type dat het zeegat uittrekt op zoek naar een bestaan vol avontuur. Hij treedt in dienst van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en belandt in Indië. Hij weet van wanten en klimt snel op tot stuurman en schipper. Op zijn handelsreizen naar nieuwe oorden komt hij in 1642 ook aan bij het eiland dat later naar hem wordt genoemd, Tasmanië. Als hij de reis vervolgt ontdekt hij ook Nieuw-Zeeland. 

In 1653 verlaat hij de VOC en gaat in Indië verder als particulier ondernemer. Tasmans hardhandig optreden tegen ondergeschikten en inheemsen brengt hem regelmatig in aanraking met het gerecht en de kerkenraad; deze schorst hem als ouderling. Hij leeft weliswaar niet in een erg zachtzinnige tijd, maar ook in de Oost zijn er grenzen.