De canon van Groningen

1815-1914

Groninger Boegbeeld 24: Anthony Winkler Prins

Samensteller encyclopedie

De ‘Grote WP’, een begrip in encyclopedisch Nederland, beleeft inmiddels negen drukken en is nu ook digitaal.

Winkler Prins (1817-1908), geboren in Voorst als zoon van een arts, gaat in 1850 als doopsgezind predikant naar Veendam, maar geniet vooral bekendheid vanwege zijn bijna volledig eigenhandig geschreven encyclopedie. Die is het product van iemand die gekarakteriseerd kan worden als een ‘geestelijke veelvraat’, een typische 19e-eeuwer, die zich stort op alle nieuwe ontwikkelingen op cultureel, maatschappelijk en wetenschappelijk gebied. De zo verkregen kennis stelt hij in dienst van de ‘algemene volksontwikkeling’.

De man die dit naslagwerk maakt, dat zoveel studenten hebben geraadpleegd, volgt colleges wis- en natuurkunde en klassieke letteren aan de Universiteit van Utrecht. Hij moet zijn studie echter afbreken, als zijn vader, dorpsarts op Schiermonnikoog, niet langer in staat is zijn studie te bekostigen. Tot zijn emiraat als predikant in 1881 blijft Winkler Prins in Veendam wonen.