Een eenzame kerst

Het was december van het jaar 1950. Ik was een jongetje van 8 jaar.

Een eenzame kerst

Twee jongens poseren bij een kerstboom in een woonkamer. - Ongedateerde foto van onbekende maker

Opa Borgman was in april overleden. Nu mocht ik in de kerstvakantie naar oma. De adventstijd was aangebroken. Iedereen bereidde zich voor op kerstavond, het moment waarop de geboorte van Christus werd gevierd. In die tijd ging bijna iedereen naar de kerk. De enkelingen die niet gingen werden als vreemde wezens vol medelijden bekeken. Bij ons thuis waren we Vrijzinnig Hervormd en vanaf mijn 6e jaar ging ik met veel plezier naar de Zondagschool. Ik verheugde me erg op het Kerstfeest met oma in Stadskanaal.

Samen gingen we naar de kerk in de Menistenlaan. Oma had een groene melkkoker met daarin chocolademelk. In de kerkbank voor ons zat een man met een kaal hoofd. Ik moest hierom lachen en zei tegen oma: 'Oma kijk eens, een kale!' 
'Henk, sta op en ga met me mee', klonk het gebiedend. Oma pakte me bij de hand en vertelde me op weg naar huis dat jongens die zich niet konden gedragen maar thuis moesten blijven.

Zo zat ik alleen in dat grote, enge 19e eeuwse, krakende huis. Oma was direct weer naar de kerk gegaan. In de grote hoge kamer waren de paardenharen bruine gordijnen hermetisch gesloten. Een tv bestond nog niet. Aan de knop van de radiodistributie mocht ik niet komen. Er was voor mij geen chocolademelk. Alleen de enge geluiden van het huis en de gierende wind.

Naar de wc gaan durfde ik niet, want de gangen waren lang en donker en kwamen uit in een grote schuur. Hier lagen turf, briketten, eierkolen en antraciet opgeslagen. Ook was er de trap naar de zolder met een groot donker gat. Wel wist ik in de boekenkast boekjes te vinden met bijbelse verhalen, die geïllustreerd waren met gekleurde platen: dat zag je zelden.

Ik ging zitten bij de hoge tafel met het volle licht. Buiten de tafel mocht geen licht aan: dat was onnodig en slechts verspilling.

Zo was het licht toch tot mij gekomen, maar wel in een andere vorm dan ik had gedroomd!