75 jaar vrijheid

1940 tot 1945

Arbeitseinsatz, Organisation Todt en dwangarbeid in het Stadspark

Op 18 november 1944 werd Gerrit Spaans, 27 jaar oud, bij de HBS op de Helper Brink in Groningen gefusilleerd. In de HBS was tijdens de oorlog het kantoor van de Organisation Todt gevestigd. Deze organisatie verplichtte alle Nederlandse mannen om mee te helpen aan de aanleg van een verdedigingswerken. Vooral in het Stadspark en in Haren werd flink gegraven door duizenden dwangarbeiders. 

Spaans was als dwangarbeider aangesteld als voorman bij de graafwerkzaamheden in het Stadspark. Twee van zijn mannen waren vertrokken, maar werden nabij Peize gearresteerd door de Landwacht. Spaans, nog onwetend van hun arrestatie, probeerde dit voor de Duitsers te verdoezelen.
Spaans werd als afschrikwekkend voorbeeld gebruikt. Na te zijn mishandeld in de kelder van de HBS, werd hij op straat gefusilleerd. Zijn lichaam werd op de hoek van de Helper Brink en de Coendersweg gelegd.
Bij het lichaam werd een bord geplaatst met de tekst 'Ik heb geweigerd graafwerk te verrichten'. De gemeentepolitie kreeg pas de dag erop toestemming om het lichaam weg te halen.
Gerrit Spaans liet twee jonge kinderen na. Zijn vrouw Geesina Hoeksema was hoogzwanger.

Arbeitseinsatz, Organisation Todt en dwangarbeid in het Stadspark