1989-heden

35 jaar Theater te Water

Regisseur Just Vink richtte 35 jaar geleden een theatergezelschap op dat buiten de gebaande paden van het Schouwburg-pluche wilde spelen. Het werd Theater te Water; een varend begrip en een unicum in Nederland.

35 jaar Theater te Water

De Verwondering, de Waspikker klipperaak van Vink waar 35 jaar lang voorstellingen in zijn gespeeld. - Foto: Theater te Water

Theater te Water werd in 1982 opgericht. Just Vink droomde als Haags schooljongetje al van een carrière als schoolmeester die zijn leerlingen mee uit varen nam. Toen hij en een aantal acteurs van de Groningse muziektheatergroep 'Maatschap' in 1982 zonder werk kwamen te zitten vanwege bezuinigingen, ontstond het idee voor voorstellingen aan boord van Vinks schip: een Waspikker klipperaak genaamd Meja. In augustus van datzelfde jaar vonden de eerste optredens plaats op Terschelling.

“In het tot zaaltje omgebouwde ruim van het schip kunnen 44 personen genieten van de verrichtingen van een programma voor het hele gezin, dat bestaat uit jongleren, goochelen, buispreken [sic] en zang, met sketches ertussendoor die slaan op de problemen die zich in een gemiddeld gezin kunnen voordoen.”

Leeuwarder Courant, 5 augustus 1982

Beperkte ruimte

Theater te Water werd, na twee slecht bezochte tryouts op Terschelling, al snel een succes. De kwaliteit van de voorstellingen was niet altijd even goed, getuige de recensies in de dagbladen, maar komisch waren de stukken altijd wel en de locatie in het ruim van het schip, dat inmiddels was omgedoopt tot 'de Verwondering', werd ten volle benut. Decorontwerpster Louise Caspers, die meer dan 25 producties verzorgde, herinnert zich hoe het publiek vaak middenin het stuk zat, bijvoorbeeld in een Griekse arena, een Ierse kroeg, een circus of rondom een keukentafel waar het stuk bovenop werd gespeeld. “Alles moest snel opgebouwd kunnen worden, licht zijn, goedkoop en idiotproof, want de spelers maakten heel veel kapot.”

Rotterdam

Op het schip de Verwondering voeren de theatermakers decennia lang door Noord-Nederland om voorstellingen te spelen in de dorpen, diep in de haarvaten van de provincies, maar ook in diverse steden als Groningen. In 1989 speelde Theater te Water zelfs drie voorstellingen van Op woelige snaren in Rotterdam. Teruglopende subsidies van de verschillende noordelijke overheden noopten Vink om door de rest van het land te toeren. Het bleef bij één seizoen.

Prijzen

In 2007 bestond Theater te Water 25 jaar en werd Vink onderscheiden met een Ridderorde vanwege zijn verdiensten als schrijver, regisseur en artistiek leider van Theater te Water. Ook ontving hij de Wessel Gansfortprijs en de Drentse Cultuurprijs. Ter ere van het jubileum werd het stuk Theater te Water speelt Theater te Water gespeeld, waarin de spot werd gedreven met het theater zelf. In hetzelfde jaar kwam het boek Volop Verwondering uit, een verzameling van beeldmateriaal en beschrijvingen vanaf de beginjaren tot 2007.

Door de jaren heen speelde een groot aantal jonge spelers bij het theater. Sommigen van hen mochten later zelfs regionale of landelijke beroemdheid genieten. Zo speelden Bert Visscher, Halina Reijn, Alina Kiers, Frank den Hollander (Rooie Rinus) en één of meerdere voorstellingen bij Theater te Water.

Na 35 seizoenen Theater te Water bleek de koek op. Op 1 oktober 2016 verwelkomde 'de Verwondering' de laatste bezoekers aan boord. Het tijdperk Theater te Water werd in het weekeinde van 3 en 4 december definitief afgesloten met twee laatste voorstellingen in de Groningse stadsschouwburg.

Stichting Beeldlijn maakt onder regie van Saskia Jeulink een documentaire over 35 jaar Theater te Water. De productie gaat in augustus 2017 op Noorderzon in première. Vanaf september wil Beeldlijn met de film een tour maken langs de noordelijke film- en dorpshuizen.

<p>De boot van &quot;Theater te Water&quot; bij de Hoge der A te Groningen, 1988. - Foto: Frank Straatemeier, www.beeldbankgroningen.nl (2290-4881)&nbsp;</p>

De boot van "Theater te Water" bij de Hoge der A te Groningen, 1988. - Foto: Frank Straatemeier, www.beeldbankgroningen.nl (2290-4881) 

Bronnen:
Inki de Jonge, 'De kunst van spelend varen', Dagblad van het Noorden, 3-10-2016
Leeuwarder Courant, 5 augustus 1982
www.theatertewater.nl