Neuten schaiten in het Veenkoloniaal Museum

Een aloude traditie die door het Veenkoloniaal Museum Veendam al jaren in ere wordt gehouden: het noten schieten, ofwel 'neuten schaiten'. Ook dit jaar begeleidt Wim Dussel beginners en gevorderden op Tweede Paasdag bij de fijnere kneepjes van dit eeuwenoude spel.

Rond Pasen, maar meestal op Tweede Paasdag, wordt nog steeds op een aantal plaatsen in het Noorden het neutn schaiten beoefend. Er zijn diverse varianten op het spel, maar in het algemeen liggen de noten op een lange rij met een bepaalde tussenruimte. Met een grote stuiter of ijzeren kogel probeert de speler in één worp zoveel mogelijk noten uit de rij te schieten. De kogel moet dan bij voorkeur de allerverste, dus laatste noot raken. Wie het lukt de laatste noot mee te pikken, mag de noten houden. 

In Groningen heeft men verschillende namen voor het spel. In het Nieuw Groninger Woordenboek van K. ter Laan (eerste druk 1929) staat: “Neutnschaitn = (met) noten schieten; een spel dat tegen Pasen veel gespeeld wordt in verschillende vorm. Zie aibeltjn, ‘dik’ in dun of riegjn, riesterkn, riestern en pòtjn. Neutnschaitn heet in het Westerkwartier en op het Hoogeland neutjn: te Grijpskerk neutjeschietn; te Eenrum: mit neutn gooien: op Westerwolde neutn bikn.”
Variatie genoeg dus in de spelen met (wal)noten!

Noten schieten, knipsel uit 1935. - Foto: www.beeldbankgroningen.nl (1785-26048)
Noten schieten, knipsel uit 1935. - Foto: www.beeldbankgroningen.nl (1785-26048)

Zie ook