Dubbellezing: Kermis en 'de 28e' in Groningen

Henk Werk over vertelt over 'Groninger kermis onder vuur. Strijd tegen Koning, Kapitaal, Kazerne, Kerk en Kroeg' en Hein Bekenkamp over 'De Achtentwintigsten, Feest in Gruno’s straten'.

Groninger kermis onder vuur

Hand in hand streden geheelonthouders en protestants-christelijken onophoudelijk voor het afschaffen van de kermis. Het leidde in hun ogen tot drankmisbruik en liederlijk gedrag.

In talloze gemeenten werd de kermis ten grave gedragen. In de Stad kregen de tegenstanders deels hun zin. Om losbandigheid, uitspattingen en zedenbederf te beperken besloot de gemeenteraad op 1 april 1854 de najaarskermis af te schaffen en de voorjaarskermis te handhaven. In 1920 werd de verkoop van sterke drank gedurende de kermis aan banden gelegd, slijterijen gingen op slot. Na de Tweede Wereldoorlog belandde het drankverbod op advies van de politie in de prullenbak.

De Meikermis ontsnapte in 1921 op het nippertje aan de dood. Liberaal raadslid Timmer stemde aanvankelijk voor afschaffing en hielp de raad daarmee aan een meerderheid, maar verklaarde zich vergist te hebben. Drie weken later herriep de raad, mede onder de druk van ruim 17.000 protesterende Stadjers, zijn besluit.

De Achtentwintigsten, Feest in Gruno’s straten

De viering van Groningens Ontzet in 1672 spreekt in Stad en Ommeland nog steeds tot ieders verbeelding. Naast de traditionele Paardenkeuring, het Concours Hippique en het afsluitende ‘Groots briljant vuurwerk’ groeit jaarlijks het feestelijke programma in de Groninger binnenstad. Ook in de voorgaande eeuwen herdachten de Groningers hun herwonnen vrijheid. Vanaf 1874 organiseert de inmiddels Koninklijk geworden Vereeniging voor Volksvermaken de festiviteiten. De talrijke feestonderdelen, en ook de meer beschouwelijke facetten van De Achtentwintigsten, passeren de rijk geïllustreerde revue.

Informatie

De lezingen worden georganiseerd door RHC Groninger Archieven, Vereniging Stad & Lande en de Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling Groningen. De toegang is voor alle belangstellenden gratis. De zaal opent om 19.30u. 

Dubbellezing: Kermis en 'de 28e' in Groningen
Oliebollenkraam Weduwe P. Osenga uit Sneek voor de Korenbeurs, 1926. Foto: www.beeldbankgroningen.nl (2138-4861)

Zie ook